Kosten en baten van veiligheid

 

Voor de (chemische) industrie is de continuïteit van bedrijfsprocessen één van de belangrijkste doelstellingen. Uiteindelijk moeten de baten het winnen van de kosten om deze continuïteit te waarborgen. Tevens speelt in de industriebranche veiligheid een belangrijke rol, met name bij BRZO-bedrijven, omdat zij aan strenge eisen moeten voldoen. We nemen een kijkje in de wereld van de verborgen kosten in bedrijfsprocessen en hoe veiligheid hieraan een positieve bijdrage kan leveren. Oftewel, loont veiligheid?

Verborgen kosten

De definitie voor verborgen kosten is op twee manieren uit te leggen. Enerzijds zijn het kosten die niet zijn meegenomen bij de inkoop en dus ook niet worden doorberekend aan de klant. Anderzijds zijn het kosten die optreden zonder dat het management zich hiervan bewust is. Of, wel bewust, maar onderschat in omvang. In dit artikel wordt met verborgen kosten met name naar de laatste omschrijving gerefereerd. Veiligheid en beveiliging speelt een grote rol in het bedrijfsproces van de (chemische) industrie. Niet zo gek dus, dat verborgen kosten in deze sector veelal terug te voeren zijn op de procesveiligheid. Denkt u bijvoorbeeld aan kosten door:

  • bedrijfsongevallen of –ziektes
  • kennisverlies
  • defecten
  • machinekosten

Bedrijfsongeval

Als voorbeeld worden de kosten en baten van een bedrijfsongeval inzichtelijk gemaakt. Een onderneming maakt allereerst directe kosten doordat de werknemer als gevolg van het ongeval niet kan werken. Daarnaast worden er door het bedrijf indirecte kosten gemaakt in de vorm van trainingen voor een vervangende medewerker, vervanging of aanpassing van machines of werkplekken, medische kosten, juridische kosten, onderzoekskosten, claims en eventueel omzetverlies. Een bedrijfsongeval kan, wanneer alle genoemde zaken een rol spelen in het proces, op deze manier oplopen tot gemiddeld zo’n € 60.000,-- (bron ). Investeren in een bedrijfscultuur waar veiligheid hoog in het vaandel staat, levert dus rendement op. Uit onderzoek blijkt dat gezondheid in het verlengde ligt van veiligheid en deze twee zaken elkaar beïnvloeden. Wanneer er een onveilige werkomgeving voor de werknemers bestaat, kunnen er gezondheidsklachten optreden. En ongezonde werknemers zijn minder productief.

Kennisverlies

Het verlies van kennis is regelmatig een ‘vergeten’ kostenpost. In het huidige werkklimaat, zijn werknemers vaker geneigd om van baan te wisselen. Een baan voor het leven trekt nog maar weinig mensen. Deze groep neemt echter hun impliciete kennis mee naar een nieuwe werkgever; kennis die lastig te delen is met collega’s en te maken heeft met intuïtie en ervaring. Juist die kennis is van belang om te transformeren naar expliciete kennis – kennis die wordt gedocumenteerd en bijvoorbeeld wordt gedeeld in een managementbeheersysteem. Wanneer er brand uitbreekt in een (chemische) fabriek of zich een andere crisissituatie voordoet, dan is het van belang dat iedereen weet wat te doen in zo’n situatie. Hiervoor kunt u ook de kennis gebruiken die een crisisbeheersysteem u biedt: het systeem is gevuld met informatie, legt verbanden en zet automatische gegenereerde acties uit, zodat een operator precies alle stappen kan volgen. Deze acties voldoen uiteraard aan de wet- en regelgeving voor BRZO-bedrijven. Zorg er dus voor dat kennis niet verloren gaat!

 
 

Machinekosten

Storingen en onderhoud in machines en andere apparatuur zijn, afhankelijk van de grootte van een bedrijf, hoge verborgen kosten. Regelmatig onderhoud is onvermijdelijk, maar storingen zijn in sommige gevallen te voorkomen. Om de OEE – Overall Equipment Effectiveness – zo ver mogelijk naar de 100% te doen stijgen, zijn beschikbaarheid en prestaties twee belangrijke factoren als het gaat om de veiligheid. Het is noodzakelijk om ‘valse’ meldingen zo veel mogelijk te vermijden, als men het rendement zo hoog mogelijk wilt houden is. Je wilt niet dat een valse melding tot een incident of calamiteit leidt. Door analysesoftware te implementeren, die verbanden legt tussen gebeurtenissen, alarmen, oorzaken, gevolgen en risico’s, kunnen meldingen geclassificeerd worden. De analysetool maakt logische verbanden zichtbaar en dit geeft de operator de mogelijkheid om correctief en proactief te handelen. Het machinerendement gaat hiermee omhoog.

Defecten

Lean is een managementfilosofie die de focus legt op verspilling en efficiency. Volgens het principe van ‘lean management’ zijn defecten - producten of diensten die verschillen van wat de klant heeft besteld - een grote verborgen kostenpost. Deze defecten kunnen een direct gevolg zijn van verkeerd of te weinig onderhoud van de machines. Het vervangen of verrekenen van deze defecten wordt als top van de ijsberg gezien, omdat ‘onder water’ een hoop andere verborgen kosten zitten die voortvloeien uit deze defecten. Denk aan onnodig afval, claims, herbewerking, overuren of klachtenafhandeling. Als regel stelt men dat een bedrijf de kosten voor het ‘defecte’ product met 10 moet vermenigvuldigen om tot de werkelijke totaalkosten te komen. Dit is niet alleen een grote kostenpost, het is tevens een onveilige situatie die bijvoorbeeld bedrijfsongevallen kunnen veroorzaken.

Veiligheid loont

Kunnen we stellen dat veiligheid loont? Ja, mits er een juiste balans bestaat tussen technische, organisatorische en gedragsmatige maatregelen. Uit bovenstaande voorbeelden is duidelijk geworden dat alle factoren met elkaar samenhangen. Misschien is nog wel het belangrijkst voor het borgen van veiligheid en daarmee de continuïteit van een onderneming: gezond boerenverstand en een juiste werksfeer.

 
 
 

Dit artikel is speciaal geschreven voor de veiligheidsprofessional in de industrie. Volg ons op LinkedIn of Twitter om maandelijks één van onze artikelen te lezen die speciaal voor uw branche zijn geschreven en gaan over het thema veiligheid. Bosch Security Projects is namelijk dé specialist als het gaat om veiligheid, beveiliging & gebouwgerelateerde oplossingen. Meer weten? Neem dan contact met ons op.